PAUL SILVERENTAND

      Specialist in klassieken

Aeneas ontsnapt met zijn vader en zijn zoon uit het brandende Troje

Gijsbreght van Aemstel: hoe de ondergang van een geliefde stad de opmaat is voor grote glorie

We schrijven 1637: Amsterdam is op het toppunt van haar macht en bevaart de wereldzeeën. In de stad verrijst de eerste stenen schouwburg en Joost van den Vondel krijgt de eervolle opdracht om voor de opening een toneelstuk te schrijven. Natuurlijk verwacht het Amsterdamse publiek een stuk dat past bij hun gevoel van trots en macht, een stuk dat de lof van Amsterdam zal zingen …

Maar ze krijgen een tragedie die eindigt met de ondergang van hun geliefde stad en een hoofdpersoon die zonder te vechten ‘s nachts uit de stad moet vluchten …

Een vergissing? Verkeerd ingeschat? Integendeel! Amsterdam was zo trots op de Gijsbreght van Aemstel dat het tot in onze tijd nog ieder jaar wordt opgevoerd. Hoe kan dat nou? Het antwoord is in twee woorden te geven: Troje en Vergilius.

In deze lezing ontdekken we de achtergrond van Vondels beroemde stuk: de meest bewonderde schrijver uit de oudheid, Vergilius, had de ondergang beschreven van de meest beroemde stad uit de oudheid, Troje. Het beroemde verhaal met het houten paard kende Vondels tijd iedereen en dankzij Troy kent iedereen het tegenwoordig iedereen ook. Toch is er één Trojaan die door de goden is voorbestemd om te ontsnappen aan de dood en een nieuw Troje te stichten dat later zal heersen over heel de wereld: het grote Rome. Dan wordt alles duidelijk: Gijsbreght is een tweede Aeneas en uit de as van het verwoeste Amsterdam zal een nieuw Amsterdam verrijzen dat zal heersen over de hele wereld!

In een fascinerende vergelijking tussen Vergilius en Vondel zien we een creatief genie aan het werk dat met een bestaand verhaal uit de oudheid iets totaal nieuws weet te scheppen: in de renaissance was dat het grote ideaal: aemulatio.

Voor deze lezing is kennis van het Latijn of het werk van Vergilius niet noodzakelijk.  

Joost van den Vondel

(1587-1679)

Vondel en Vergilius

Waar ben ik te bereiken?

Paul Silverentand

Telefoon: (0575) 52 84 61

Mobiel: (06) 21 567 654

E-mail: info@paulsilverentand.nl